Żaluzje fasadowe i screeny: skrzynki, lamele C i Z, wiatr

Roleta ma dwa stany: podniesiona albo opuszczona. Żaluzja fasadowa ma trzeci, najciekawszy: opuszczona, ale z lamelami ustawionymi pod kątem. Wpuszcza wtedy światło, a odcina bezpośrednie słońce.

Czym różnią się od rolet

Skrzynka i sposób montażu

Żaluzja fasadowa, tak jak roleta, chowa się do skrzynki nad oknem. Zasady są bardzo podobne, ale jest kilka różnic, o których warto wiedzieć.

• Skrzynka nadstawna osadzana na ramie okna, montowana razem ze stolarką. Najczęstsze rozwiązanie w nowym budownictwie.
• Skrzynka podtynkowa wmurowana w ścianę i zatynkowana. Efekt najczystszy, ale decyzja zapada na etapie stanu surowego.
• Skrzynka natynkowa montowana na gotowej elewacji, przy modernizacji.
• Skrzynka przygotowana pod oba systemy. Część producentów oferuje skrzynki, w których można zamontować albo roletę, albo pakiet żaluzji fasadowej z lamelami określonej szerokości. To rozwiązanie dla osób, które chcą zostawić sobie decyzję na później albo mieć różne osłony na różnych elewacjach przy jednolitym wyglądzie budynku.

Klapa rewizyjna działa tu na tych samych zasadach co w roletach: musi być dostępna po wykończeniu elewacji i wnętrza. Szerzej opisujemy to w przewodniku o roletach zewnętrznych.

Kształty lameli: C i Z

Poza kształtem liczy się szerokość lameli, podawana w milimetrach. Szersze lamele wyglądają lżej na elewacji i dają mniejszy pakiet po zwinięciu w stosunku do zasłanianej powierzchni, ale są bardziej podatne na wiatr. Warto sprawdzić, czy wybrana skrzynka jest przystosowana do lameli o danej szerokości.

• Sterowanie kątem odbywa się przez drabinkę linkową albo taśmę. Silnik obraca lamele i podnosi cały pakiet.
• Prowadzenie linkowe jest smuklejsze i tańsze, prowadzenie szynowe sztywniejsze i lepiej znosi wiatr.
• Kolor lameli ma wpływ na ciepło: jasne odbijają więcej promieniowania, ciemne mocniej się nagrzewają, ale dają lepszy kontrast wizualny.

Screeny, czyli tkanina zamiast lameli

Screen to zewnętrzna osłona z technicznej tkaniny prowadzonej w prowadnicach bocznych. Nie zaciemnia, tylko filtruje.

• Zachowuje widok na zewnątrz, a jednocześnie ogranicza olśnienie i nagrzewanie.
• Współczynnik otwarcia tkaniny decyduje o proporcji między widocznością a ochroną. Im niższy, tym ciemniej i chłodniej.
• Dobrze sprawdza się na dużych przeszkleniach, gdzie roleta byłaby ciężka i kosztowna, a pakiet żaluzji bardzo duży.
• Nie daje zaciemnienia do spania, więc do sypialni lepsze będą rolety.
• Skrzynka jest zwykle mniejsza niż przy żaluzji, bo tkanina zwija się na cienkim wale.

Wiatr: największe ograniczenie

• Czujnik wiatru automatycznie zwija osłonę po przekroczeniu progu.
• Prowadnice szynowe kontra linkowe. Szynowe są sztywniejsze i lepiej znoszą wiatr, linkowe są tańsze i smuklejsze.
• Lamele typu Z zwykle radzą sobie lepiej niż typu C przy tych samych warunkach.
• Lokalizacja ma znaczenie. Na otwartym terenie i nad morzem wybieraj rozwiązania o wyższej klasie odporności.

Co wybrać do czego

Wiele domów łączy oba rozwiązania: rolety w sypialniach, żaluzje albo screeny w salonie. To zwykle najlepszy kompromis między komfortem a kosztem, zwłaszcza gdy skrzynki pochodzą z jednego systemu i wyglądają identycznie z zewnątrz.

Napędy do żaluzji fasadowych działają na tej samej zasadzie co silniki rurowe do rolet. Podstawy doboru opisaliśmy tutaj: silnik do rolet.

Żaluzje fasadowe czy żaluzje zewnętrzne: to samo pod dwiema nazwami

W ofertach i wyszukiwarce funkcjonują równolegle dwie nazwy tego samego produktu. Żaluzje zewnętrzne to określenie opisowe, mówiące tyle, że osłona pracuje na zewnątrz budynku, w odróżnieniu od żaluzji wewnętrznych montowanych przy szybie od strony pomieszczenia. Żaluzje fasadowe to nazwa branżowa, podkreślająca, że konstrukcja jest elementem elewacji i planuje się ją razem z nią.

W praktyce oba określenia dotyczą tej samej rzeczy: poziomych lameli prowadzonych po zewnętrznej stronie okna, sterowanych elektrycznie i zabezpieczanych czujnikiem wiatru. Różnica bywa jedynie taka, że pod hasłem żaluzji zewnętrznych sprzedaje się czasem także prostsze, wolnostojące osłony tarasowe, które z fasadą nie mają nic wspólnego. Przy porównywaniu ofert warto więc patrzeć nie na nazwę, tylko na sposób prowadzenia lameli, szerokość profilu i to, czy w zestawie jest automatyka pogodowa.

Lamele: szerokość, kształt i co z niej wynika

Żaluzje fasadowe opisuje się przede wszystkim typem i szerokością lameli, bo to ona decyduje o wyglądzie, odporności na wiatr i wielkości pakietu po zwinięciu. W systemach spotykanych na polskim rynku powtarzają się dwa profile: C o krawędziach zaokrąglonych oraz Z, w którym lamele po zamknięciu zachodzą na siebie zamkiem.

Różnica jest praktyczna, nie estetyczna. Lamela typu C po zamknięciu przylega do sąsiedniej, ale nie tworzy szczelnej bariery, więc zawsze zostaje smuga światła. Lamela typu Z zamyka się na zakładkę i daje wyraźnie lepsze zaciemnienie, bliższe temu, co zapewnia roleta. Dlatego typ Z wybiera się do sypialni i pomieszczeń, w których liczy się ciemność, a typ C tam, gdzie chodzi wyłącznie o sterowanie światłem w ciągu dnia.

Szersza lamela oznacza mniej sztuk na tej samej wysokości okna, czyli mniejszy pakiet po podniesieniu i lżejszą wizualnie fasadę. Węższa daje drobniejszy rysunek i lepiej znosi wiatr, bo pojedynczy element ma mniejszą powierzchnię naporu.

Pakiet po zwinięciu i przestrzeń nad oknem

Najczęstsze rozczarowanie przy żaluzjach fasadowych nie dotyczy działania, tylko widoku. Podniesiona żaluzja nie znika: lamele układają się jedna na drugiej w pakiet, który zasłania górną część okna, jeśli nie przewidziano dla niego miejsca.

Wysokość pakietu rośnie proporcjonalnie do wysokości okna i zależy od szerokości lameli. Przy oknie tarasowym o wysokości ponad dwóch metrów pakiet potrafi mieć kilkanaście centymetrów. Rozwiązania są dwa: skrzynka nadprożowa chowająca pakiet, planowana razem z oknem, albo świadome zaakceptowanie widocznego pakietu jako elementu elewacji. Trzecia droga, czyli zorientowanie się po montażu, kończy się zawsze tak samo.

Wiatr i automatyka pogodowa

Żaluzja fasadowa jest z natury bardziej wrażliwa na wiatr niż roleta, bo jej lamele są zawieszone na taśmach i mogą się poruszać niezależnie. Producenci podają dla swoich systemów dopuszczalne warunki pracy, a przekroczenie ich nie kończy się drobnym uszkodzeniem, tylko powyginanymi lamelami na całej wysokości.

Dlatego przy żaluzjach fasadowych czujnik wiatru nie jest dodatkiem, tylko elementem konstrukcyjnym systemu. Jego zadaniem jest automatyczne podniesienie osłony po przekroczeniu zadanej prędkości wiatru, niezależnie od tego, czy ktoś jest w domu. Do tego dochodzą zwykle czujnik słońca, sterujący opuszczaniem w godzinach największego nasłonecznienia, oraz czujnik deszczu.

Żaluzje fasadowe czy rolety: kiedy co wybrać

To pytanie wraca przy każdej elewacji z dużym przeszkleniem, a odpowiedź zależy od tego, czego oczekujemy w ciągu dnia, a czego w nocy.

W praktyce najczęstszy podział w domu jednorodzinnym wygląda tak: żaluzje fasadowe na elewacji południowej i zachodniej, gdzie problemem jest przegrzewanie i oślepiające słońce w ciągu dnia, oraz rolety w sypialniach, gdzie liczy się ciemność i poczucie bezpieczeństwa. Szczegóły konstrukcji, typów skrzynek i napędów rolet opisaliśmy na stronie o roletach zewnętrznych.

Montaż i przygotowanie budynku

Żaluzja fasadowa jest osłoną, którą najlepiej zaplanować na etapie projektu, a nie dobrać do gotowego budynku. Wynika to z trzech rzeczy.

Po pierwsze, prowadzenie lameli. Systemy prowadzone w szynach bocznych są odporniejsze na wiatr, ale wymagają miejsca po bokach okna i równej płaszczyzny do zamocowania. Systemy prowadzone na linkach są mniej inwazyjne wizualnie, ale mniej stabilne.

Po drugie, zasilanie i sterowanie. Każda żaluzja to silnik, a do tego dochodzą czujniki pogodowe i sterownik, który je obsługuje. Przewody układa się przed ociepleniem i wykończeniem elewacji.

Po trzecie, mocowanie w warstwie ocieplenia. Skrzynka i szyny muszą być zakotwione w konstrukcji, a nie w styropianie, co przy dużych osłonach oznacza konieczność przewidzenia elementów nośnych.

Jeżeli żaluzje mają współpracować z automatyką domu, warto od razu przemyśleć ekosystem sterowania, bo dokładanie osłon do systemu po fakcie bywa droższe niż zaplanowanie go od początku. Opisaliśmy to w tekście o stolarce w smart home.

FAQ - najczęstsze pytania