Sześć rzeczy, które sprawdzam po montażu okien

Ekipa skończyła, sprzątnęła i wystawiła protokół do podpisu, czyli zaczyna się odbiór okien po montażu. To moment, w którym większość ludzi podpisuje bez uwag, bo okna wyglądają dobrze, a wszyscy są zmęczeni. Tymczasem sześć prostych sprawdzeń zajmuje kwadrans i to jedyny moment, w którym masz realną siłę negocjacyjną.

Po co w ogóle robić własny przegląd

Nie dlatego, że wykonawca chce oszukać. Dlatego, że montaż okien to praca ręczna wykonywana w niesprzyjających warunkach, a drobne rzeczy najłatwiej poprawić, gdy ekipa jeszcze stoi na budowie z narzędziami w aucie.

Po podpisaniu protokołu bez uwag każda poprawka staje się reklamacją, czyli osobnym wątkiem, terminem i dyskusją.

Sześć rzeczy, które sprawdzam

Na jaki dokument możesz się powołać

Kiedy montażysta mówi "tak się robi", a ty masz wątpliwości, warto wiedzieć, że istnieje branżowy dokument opisujący montaż okien od strony technicznej. To Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych, zeszyt 6: Montaż okien i drzwi balkonowych, opracowane przez Instytut Techniki Budowlanej. Obecne wydanie jest nowelizacją zeszytu nr 421/2011 i powstało przy udziale Związku Montażystów Stolarki oraz Polskiego Związku Producentów Okien i Drzwi.

Dokument obejmuje między innymi wymagania stawiane połączeniu okna z budynkiem, warunki przystąpienia do robót, zasady odbioru okien przed wbudowaniem oraz wymagania dotyczące odbioru robót zanikających i odbioru po zakończeniu montażu. Właśnie ta ostatnia część jest dla ciebie najważniejsza, bo opisuje moment, w którym stoisz z montażystą przy gotowym oknie.

Jest tu jednak haczyk, o którym warto wiedzieć zawczasu. Warunki techniczne ITB nie są przepisem techniczno-budowlanym. Nie obowiązują automatycznie. Żeby móc się na nie powołać przy sporze, muszą być wpisane do zamówienia albo do umowy z wykonawcą. To jedno zdanie w umowie, które nic nie kosztuje, a całkowicie zmienia twoją pozycję, gdyby coś poszło nie tak.

Protokół odbioru: co powinno się w nim znaleźć

Protokół to nie formalność, tylko dowód. Jeżeli podpiszesz go bez zastrzeżeń, a wady wyjdą później, będziesz musiał wykazać, że istniały już w dniu odbioru. Jeżeli wpiszesz je do protokołu, ciężar sporu przechodzi na wykonawcę.

Dobry protokół zawiera datę, adres, wykaz zamontowanych elementów z oznaczeniami z zamówienia, listę stwierdzonych usterek z opisem i lokalizacją, uzgodniony termin ich usunięcia oraz podpisy obu stron. Jeżeli usterek nie ma, wpisuje się to wprost.

Trzy rzeczy, które warto zrobić przy podpisywaniu. Po pierwsze, opisz usterkę konkretnie: nie "okno źle działa", tylko "skrzydło w oknie w sypialni ociera o ościeżnicę przy dolnym zawiasie". Po drugie, zrób zdjęcia z widocznym miejscem i datą. Po trzecie, weź swój egzemplarz podpisanego protokołu do ręki, zanim ekipa wyjedzie.

Jeżeli wykonawca odmawia wpisania twoich zastrzeżeń, możesz podpisać protokół z własnoręczną adnotacją "z zastrzeżeniami wymienionymi w załączniku" i dołączyć swoją listę. Nie musisz podpisywać dokumentu, który nie odpowiada stanowi faktycznemu.

Progi drzwi balkonowych, czyli to, o czym dowiadujesz się za późno

Przy drzwiach balkonowych i tarasowych najczęstszym źródłem późniejszych problemów jest wysokość progu względem powierzchni tarasu. Warunki techniczne ITB podają tu konkretne zalecane wartości i warto je znać przed odbiorem, a najlepiej przed montażem.

Praktyczny sens jest taki: niski próg to nie kwestia gustu, tylko odwodnienia. Jeżeli chcesz wyjście na taras bez stopnia, taras musi mieć rozwiązane odprowadzenie wody, spadek i najlepiej odwodnienie liniowe przy drzwiach. Sam niski próg bez tego to gwarancja zalania przy pierwszej ulewie z wiatrem.

Przy odbiorze sprawdź, czy próg został uszczelniony i wykończony, a nie tylko zamontowany. Zajrzyj pod listwę progową, jeżeli jest dostępna, i zapytaj, jak rozwiązano uszczelnienie połączenia progu z hydroizolacją tarasu. To jedno z tych miejsc, które po położeniu płytek stają się niedostępne na lata.

Kiedy to zrobić

Najlepiej tego samego dnia, w którym ekipa kończy, przy dziennym świetle i zanim podpiszesz protokół. Jeśli montaż trwa kilka dni, sprawdzaj partiami, a nie wszystko na końcu.

Warto też zaplanować drugi przegląd po pierwszym sezonie grzewczym. Wtedy wyjdą rzeczy, których nie widać latem: przewiewy, skraplanie przy ościeżu, opadające skrzydła po osiadaniu budynku.

Co zrobić, gdy coś nie gra

1. Nie podpisuj protokołu bez uwag. Wpisanie zastrzeżenia nie blokuje płatności za wykonaną część, a daje mocną pozycję przy poprawkach.
2. Opisz objaw, nie diagnozę. „Skrzydło ociera w prawym dolnym rogu" działa lepiej niż „źle zamontowaliście okno".
3. Zrób zdjęcia z widocznym miejscem problemu i datą.
4. Poproś o regulację przed reklamacją. Większość zastrzeżeń przy odbiorze to kwestia ustawienia zawiasów, czyli kwadrans pracy. Więcej w przewodniku o okuciach.
5. Zatrzymaj ostatnią transzę do czasu usunięcia uwag, jeśli tak stanowi umowa. W budynku wielorodzinnym dochodzi warstwa formalna: zgody i refundacje opisuje przewodnik o wymianie okien w bloku.

Co sprawdzić po montażu okien: lista kontrolna po kolei

Odbiór warto przeprowadzić w ustalonej kolejności, bo część rzeczy da się sprawdzić tylko zanim ekipa spakuje narzędzia. Poniższa lista zajmuje kwadrans na okno.

1. Geometria

Sprawdź poziom ramy, pion i przekątne. Przekątne skrzydła powinny być równe - nierówność oznacza, że rama została osadzona skręcona i skrzydło nigdy nie będzie dociskać równomiernie. To wada, której nie naprawi żadna regulacja.

2. Praca skrzydła

Otwórz i zamknij każde skrzydło kilka razy. Powinno chodzić lekko, bez oporu i bez konieczności dociskania. Ustaw skrzydło w połowie otwarcia i puść - nie powinno samo opadać ani się domykać. Sprawdź też pozycję uchyłu i, jeśli okucie ją ma, mikrowentylację.

3. Docisk uszczelki

Najprostszy test: włóż kartkę papieru między ramę a skrzydło, zamknij okno i pociągnij. Kartka powinna stawiać wyraźny opór. Powtórz w kilku punktach obwodu - na górze, na dole, przy zawiasach i po stronie klamki. Miejsce, w którym kartka wychodzi bez oporu, to miejsce przyszłego przeciągu.

4. Szczelina i jej wypełnienie

Obejrzyj styk ramy z murem, zanim zostanie zakryty listwą albo tynkiem. Pianka powinna wypełniać szczelinę na całym obwodzie, bez pustek. Przy ciepłym montażu sprawdź, czy zastosowano taśmy: paroszczelną od wewnątrz i paroprzepuszczalną od zewnątrz.

5. Szyba i profil

Obejrzyj tafle pod światło, z bliska i pod kątem. Szukasz rys, odprysków na krawędziach i zabrudzeń wewnątrz pakietu. Na profilach sprawdź zarysowania i czystość zgrzewów w narożnikach.

6. Osprzęt i wykończenie

Klamki dokręcone i działające, parapety zamontowane ze spadkiem na zewnątrz, nawiewniki drożne, listwy przylegające. Sprawdź też, czy z okien zdjęto folię ochronną - folia pozostawiona na słońcu potrafi się wtopić w profil i jej usunięcie staje się problemem.

Protokół odbioru montażu okien (PCV, drewno, aluminium): co powinien zawierać

Protokół to dokument, który rozstrzyga późniejsze spory. Podpisany bez zastrzeżeń oznacza, że uznałeś prace za wykonane prawidłowo - dlatego warto poświęcić mu chwilę.

Powinien zawierać:

• datę odbioru i strony - kto odbiera i kto przekazuje,
• zestawienie zamontowanych wyrobów z wymiarami i oznaczeniem, żeby dało się je powiązać z umową,
• zakres wykonanych prac, w tym rodzaj montażu,
• uwagi i zastrzeżenia - konkretne, z terminem usunięcia,
• podpisy obu stron.

Dokumenty, które musisz dostać

Komplet dokumentacji bywa oddawany dopiero na prośbę, a część firm nie oddaje go wcale. To błąd, który mści się przy reklamacji i przy rozliczaniu dotacji.

• Deklaracja właściwości użytkowych na zamontowaną stolarkę. Potwierdza zadeklarowane parametry, w tym Uw. Bez niej nie rozliczysz dofinansowania.
• Karta gwarancyjna z datą i zakresem, osobno na wyrób i na montaż, jeśli robiły to różne podmioty.
• Instrukcja obsługi i konserwacji - zawiera zalecane interwały przeglądów, od których część producentów uzależnia gwarancję.
• Protokół odbioru w twoim egzemplarzu.
• Faktura - przy korzystaniu z ulgi termomodernizacyjnej musi to być faktura VAT od czynnego podatnika.

Co zrobić w pierwszych tygodniach po montażu

Odbiór nie kończy sprawy. Kilka rzeczy ujawnia się dopiero po czasie i warto ich pilnować.

Pierwszy sezon grzewczy. Dopiero przy różnicy temperatur widać, czy montaż jest szczelny. Jeśli przy zamkniętym oknie czuć ciąg albo na szybie pojawia się skraplanie w nietypowych miejscach, zgłoś to w gwarancji - jesteś w terminie.

Wilgotność powietrza. Nowe, szczelne okna zmieniają bilans wilgoci w budynku. Jeśli wcześniej wentylacja opierała się na nieszczelnościach, teraz przestanie działać. Objawy i rozwiązania opisujemy w tekście o nawiewnikach oraz o wietrzeniu mieszkania.

Pierwsza regulacja. Po kilku miesiącach użytkowania skrzydła układają się, a uszczelki dochodzą do docelowego kształtu. To normalne i zwykle wymaga korekty docisku. Jak to zrobić samodzielnie, opisujemy w tekście o regulacji okien.

Odbiór drzwi i bram: co dochodzi do listy

Drzwi wejściowe i brama garażowa mają kilka punktów, których w oknach nie ma, a które warto sprawdzić przy tej samej wizycie.

Drzwi wejściowe. Sprawdź, czy skrzydło domyka się bez dociskania i czy wszystkie punkty ryglowania wchodzą w zaczepy - przekręć klucz i posłuchaj, czy rygle pracują równo. Obejrzyj próg i uszczelnienie dolnej krawędzi, bo to najczęstsze miejsce późniejszych problemów, opisane w tekście o progu drzwiowym. Sprawdź też, czy zamek nie wymaga unoszenia skrzydła.

Brama garażowa. Sprawdź płynność pracy na całym zakresie, wyważenie skrzydła (przy wyłączonym napędzie brama powinna zatrzymywać się w pozycji pośredniej), działanie fotokomórek i zabezpieczenia przed opuszczeniem na przeszkodę. Obejrzyj uszczelki po obwodzie i przy podłodze. Więcej w tekście o montażu bramy garażowej.

Rolety zewnętrzne. Przejedź pancerzem cały zakres w obie strony, sprawdź, czy nie ociera w prowadnicach, czy krańcówki są ustawione i czy w pozycji zamkniętej pancerz przylega równo.

FAQ - najczęstsze pytania